Η λειψυδρία χτυπά τον Ευρωπαϊκό Νότο – Επείγει η δράση στη Μακεδονία

Της Μαρίας Σπυράκη*

Ποια θα ήταν  η αντίδρασης σας αν αντικρίζατε χωρίς νερό τα περίφημα σιντριβάνια της Ρώμης;  Θα ήταν το ίδιο εντυπωσιακή για τον επισκέπτη  η ομορφιά στη Fontanna di Trevi  χωρίς ίχνος νερού στον πυθμένα του συντριβανιού; Αλήθεια, θα σας εξελίσσονταν η επίσκεψη σας στη Ρώμη  εάν διαπιστώσετε πως στο ξενοδοχείο δεν υπάρχει διαθέσιμο νερό για μπάνιο όλες τις ώρες; 

Αυτά δεν είναι υποθετικά σενάρια σε ένα μακρινό μέλλον. Είναι κάποια από τα μέτρα που αναμένεται  να ληφθούν, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το μείζον πρόβλημα λειψυδρίας που πλήττει τις τελευταίες μέρες το μεγαλύτερο μέρος της Ιταλίας. Ήδη, δεκάδες δήμοι έχουν υιοθετήσει κανονισμούς σχετικά με τη συνειδητή χρήση του νερού και τον περιορισμό ή την απαγόρευση της άσκοπης χρήσης.

Η περιφέρεια της ευρύτερης περιοχής της Ρώμης, το Λάτσιο, κηρύχθηκε σε κατάσταση φυσικής καταστροφής, λόγω λειψυδρίας. Οι αρχές, σε πρώτη φάση, μειώνουν τη συνολική ποσότητα νερού που φθάνει  στα κτίρια της Ρώμης από τους σωλήνες της, ενώ εξετάζεται το ενδεχόμενο να σταματήσει η ροή νερού προς τα περίφημα σιντριβάνια της Ρώμης, κυρίως κατά τις νυχτερινές ώρες. Ένα ακόμη μέτρο που εξετάζεται στην ιταλική πρωτεύουσα  είναι  η ενδεχόμενη διακοπή λειτουργίας στις βρύσες πόσιμου νερού που βρίσκονται σε πάρκα και δρόμους.

Το πρόβλημα είναι τεράστιο και για τους αγρότες της Ιταλίας λόγω λειψυδρίας. Σύμφωνα με τις ενώσεις αγροτών, η συνολική ζημιά θα ξεπεράσει τα δύο δισ.ευρώ. Παρατηρείται σοβαρό πρόβλημα στην άρδευση των σιτηρών, των φρούτων και των λαχανικών, ενώ η λύση για μεταφορά νερού με μηχανοκίνητα οχήματα αποκλείεται, λόγω απαγορευτικού κόστους.

Στα δικά μας τώρα, η Ελλάδα συγκαταλέγεται  μεταξύ των χωρών που απειλούνται από λειψυδρία και προβλέπεται να αντιμετωπίσουν αυξημένες ελλείψεις νερού τα επόμενα χρόνια, σύμφωνα με τους επιστήμονες. Εκτός από την Ιταλία, η  Ισπανία, η Κύπρος, αλλά και η Τουρκία είναι επίσης μεταξύ των χωρών που αντιμετωπίζουν την ίδια απειλή.

Ιδιαίτερα σοβαρό ζήτημα στην Ελλάδα είναι η υπεράντληση των υδάτων. Μια βόλτα στις αγροτικές περιοχές της Θεσσαλονίκης, από τον Ασκό του Λαγκαδά μέχρι το Ωραιόκαστρο στα βορειοδυτικά και τα Πετροκέρασα στα νότια του νομού αρκεί, για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος του προβλήματος.

Το 82% της ετήσιας ζήτησης νερού στην Ελλάδα την απορροφά η χρήση αρδευτικών μέσων. Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό σύμφωνα με τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης. Η υπερκατανάλωση νερού από τα υδατικά συστήματα προκαλεί μεγάλες πιέσεις στο σύστημα νερού της χώρας, κυρίως τους θερινούς μήνες.

Δυστυχώς, η κλιματική κρίση αναμένεται να επιδεινώσει περαιτέρω την ήδη κακή κατάσταση. Μέχρι το 2050, αν δεν ληφθεί κανένα ουσιαστικό μέτρο, στην Ελλάδα η θερμοκρασία θα είναι 2°C υψηλότερη με 18% λιγότερες βροχοπτώσεις. Οι ξηρασίες θα γίνουν πιο συχνές και έντονες, ενώ η αναπλήρωση των υπόγειων υδάτων, από την οποία εξαρτάται μεγάλο μέρος της Ελλάδας, θα συνεχίσει να μειώνεται.

Την ίδια ώρα, έντονα πλημμυρικά φαινόμενα που ακολουθούνται από περιόδους ξηρασίας πλήττουν τη χώρα μας, προκαλώντας καταστροφές στις καλλιέργειες, στην κτηνοτροφία και στη βιομηχανική παραγωγή.

Στην κατεύθυνση του περιορισμού της έντασης  του προβλήματος, με θετικό πρόσημο βαθμολογείται η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας στην  εφαρμογή  μέτρων που στοχεύουν στην έγκαιρη αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής. Μάλιστα  το 2018, εκπόνησε το Περιφερειακό Σχέδιο για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Παράλληλα ενισχύονται δράσεις γεωργίας ακριβείας που αποτελεί τη σύγχρονη λύση στην υπερβολική χρήση των υδάτινων πόρων στις αγροτικές καλλιέργειες, επανάχρηση επεξεργασμένου νερού από λύματα για πότισμα και ανάκτηση χώρων πρασίνου, όπως είναι η αποκατάσταση του δυτικού τόξου της Θεσσαλονίκης που συνδέεται και με τη θάλασσα. 

 Μεταξύ των μέτρων στα οποία θα πρέπει να δοθεί έμφαση είναι η ανθεκτικότητα των εγκαταστάσεων επεξεργασίας και μεταφοράς του νερού. Στη Θεσσαλονίκη η  διοίκηση της ΕΥΑΘ  έχει ήδη προχωρήσει σε μια σειρά προγράμματα με εμφανή απόδοση που κατάφεραν μείωση των απωλειών πάνω από 30% και αυτό είναι ένα σημαντικό επίτευγμα. Η εγκατάσταση συστήματος παρατήρησης, καταγραφής, και άμεσης επιδιόρθωσης των βλαβών στο δίκτυο μεταφοράς περιλαμβάνεται στις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ και θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί από τον προϋπολογισμό της Ένωσης. Επιπλέον, θα πρέπει να φροντίσουμε να αυξήσουμε δραστικά τους χώρους πρασίνου με περισσότερα μικρά και μεγάλα πάρκα εντός του αστικού ιστού. 

 Η  διαφύλαξη και η υπεύθυνη διαχείριση του νερού με συντονισμένο τρόπο, ώστε να εξασφαλίζεται η δίκαιη κατανομή του και η διατήρηση της φυσικής του προέλευσης προκειμένου να είναι εγγυημένη η βιώσιμη προοπτική του είναι αναγκαίες όσο ποτέ. Για το θέμα αυτό απαιτείται εκπαίδευση των νέων ανθρώπων που πρέπει να ξεκινήσει από μικρή ηλικία.  Με αυτό το στόχο το Μάιο που μας πέρασε διοργάνωσα εκδήλωση με τίτλο « Το νερό, νεράκι»  με τη συμμετοχή της ΕΥΑΘ και δεκάδων μαθητών γυμνασίων και λυκείων που κατέθεσαν τις προτάσεις τους για την εξοικονόμηση νερού στην καθημερινότητα με έπαθλο ένα ταξίδι στις Βρυξέλλες και ξενάγηση στο Ευρωκοινοβούλιο.

Ταυτόχρονα απαιτείται εκπαίδευση και επανεκπαίδευση των αγροτών, ώστε να διαχειρίζονται  με βιώσιμο τρόπο τον πολύτιμο πόρο. Τα  δύο τελευταία χρόνια της εξάπλωσης της πανδημίας του κορωνοϊού, το νερό αναδείχθηκε στο πλέον αναγκαίο αγαθό του παγκόσμιου πληθυσμού για την αντιμετώπιση του ιού. Το νερό είναι αναμφισβήτητα το δεύτερο πολυτιμότερο αγαθό για τη ζωή μας μετά το οξυγόνο. Επείγει να εξελίξουμε  τη βιώσιμη και ορθολογική διαχείριση του σε καθημερινή συνήθεια. 

*Η Μαρία Σπυράκη είναι ευρωβουλευτής ΝΔ-ΕΛΚ Συμπρόεδρος του Intergroup για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη και την Κλιματική Αλλαγή 

==========

Tο Polites Oraiokastrou στο Facebook βρίσκεται μόνο στην παρακάτω διεύθυνση (https://www.facebook.com/politesoraiokastrou.gr/

Μοιραστείτε το με τους φίλους σας:
, ,